Love Poem XIV

28.7.15

Mỗi ngày em vui đùa cùng ánh sáng vũ trụ
Người lữ khách dịu dàng, em đến với đóa hoa và giọt nước
Em không chỉ là khuôn mặt trắng trẻo mà anh níu chặt
Như những chùm nho, mỗi ngày, ở giữa tay anh
Từ khi anh yêu em, em chẳng giống một ai
Hãy để anh trải em ra giữa những vòng hoa vàng đượm
Ai viết tên em bằng mây, bằng khói giữa những vì sao phương Nam
Hãy để anh nhớ tới em của cái thời em chưa từng tồn tại
Rồi đột nhiên, cơn gió gào thét, đập vào cánh cửa sổ anh đóng chặt
Bầu trời như tấm lưới dính đấy lũ cá tăm tối
Những cơn gió rồi cũng sẽ ra đi
Và cơn mưa kia cũng trút bỏ xống áo
Lũ chim bay qua, bay mất.
Gió. Gió.
Anh chỉ có thể chống lại sức mạnh của con người
Cơn bão làm cuộn tròn đám lá sẫm màu
và thổi tung những chiếc thuyền đêm qua còn được níu với bầu trời
Em ở đây. Ôi, em không bỏ anh đi
Em sẽ đáp lời anh cho tới lời gọi cuối
Bám chặt với anh như thể em đương sợ hãi.
Nhưng dù vậy, có lúc anh như thấy bóng tối xa lạ nào chạy qua đôi mắt em.
Bây giờ, bây giờ nữa, em bé nhỏ của anh, em mang cho anh những đóa kim ngân
Trên ngực em dậy mùi hương loài hoa đó
Khi cơn gió buồn thảm đi qua tàn sát lũ bướm
Anh yêu em, và hạnh phúc của anh cắn chặt trái mận môi em
Em đã phải chịu đựng nhường nào để hiểu anh nhiều hơn
Linh hồn anh cô độc, hoang dại, tên của anh khiến mọi người xa lánh
Có biết bao nhiêu lần chúng ta nhìn thấy sao Mai bùng cháy
Khi mình hôn lên mắt của nhau; và trên đầu ta, ánh sáng xám lật tung những làn gió.
Những lời nói của anh bao quanh em, vuốt ve em
Anh yêu biết bao nhiêu thân thể em màu khảm trai nhuộm nắng
Thậm chí anh nghĩ cả vũ trụ này cũng thuộc về em|
Anh sẽ mang cho em nhưng bông hoa hạnh phúc từ trên núi xuống,
những đóa hoa chuông, những cành phỉ màu hạt dẻ
và những chiếc giỏ thô mộc chứa đầy những chiếc hôn
Anh muốn
làm với em
như mùa xuân làm với cây anh đào

*****
Love Poem XIV
Pablo Neruda

Every day you play with the light of the universe.
Subtle visitor, you arrive in the flower and the water.
You are more than this white head that I hold tightly
as a cluster of fruit, every day, between my hands.
You are like nobody since I love you.
Let me spread you out among yellow garlands.
Who writes your name in letters of smoke among the stars of the south?
Oh let me remember you as you were before you existed.
Suddenly the wind howls and bangs at my shut window.
The sky is a net crammed with shadowy fish.
Here all the winds let go sooner or later, all of them.
The rain takes off her clothes.
The birds go by, fleeing.
The wind. The wind.
I can contend only against the power of men.
The storm whirls dark leaves
and turns loose all the boats that were moored last night to the sky.
You are here. Oh, you do not run away.
You will answer me to the last cry.
Cling to me as though you were frightened.
Even so, at one time a strange shadow ran through your eyes.
Now, now too, little one, you bring me honeysuckle,
and even your breasts smell of it.
While the sad wind goes slaughtering butterflies
I love you, and my happiness bites the plum of your mouth.
How you must have suffered getting accustomed to me,
my savage, solitary soul, my name that sends them all running.
So many times we have seen the morning star burn, kissing our eyes,
and over our heads the gray light unwind in turning fans.
My words rained over you, stroking you.
A long time I have loved the sunned mother-of-pearl of your body.
I go so far as to think that you own the universe.
I will bring you happy flowers from the mountains, bluebells,
dark hazels, and rustic baskets of kisses.
I want
to do with you what spring does with the cherry trees.

Sonnet LXV

17.7.11

Pablo Neruda
transl. Stephen Tapscott

Matilde, where are you? Down here I noticed,
under my necktie and just above my heart,
a certain pang of grief between the ribs,
you were gone that quickly.

I needed the light of your energy,
I looked around, devouring hope.
I watched the void without you that is like a house,
nothing left but tragic windows.

Out of sheer taciturnity the ceiling listens
to the fall of the ancient leafless rain,
to feathers, to whatever the night imprisioned;
so I wait for you like a lonely house
till you will see me again and live in me.
Till then my windows ache.


Sonnet LXV
Pablo Neruda

Matilde, em ở đâu? Ở nơi đây,
phía dưới cà vạt và bên trên trái tim
cơn đau thắt lại giữa những giẻ xương sườn
em ra đi nhanh quá.

anh cần ánh sáng tỏa ra từ năng lượng của em
anh nhìn quanh, nuốt đi hy vọng
anh nhìn đăm đăm vào khoảng trống không em,
như căn nhà bị bỏ hoang
chẳng còn gì ngoài khung cửa sổ điêu tàn

Trong cõi lặng im, trần nhà lắng nghe
Tiếng rơi của những giọt mưa cổ xưa
trên những thân cây trụi lá
những chiếc lông chim
và bất cứ những gì đêm giam giữ;

và anh đợi chờ em như căn nhà cô đơn
cho tới khi em gặp lại anh và lại sống trong anh
Cho tới lúc đó
Những khung cửa sổ sẽ còn đau

Love Sonnet LXXIX

11.10.08

Trong đêm, Tình Yêu, em hãy buộc tim mình vào tim anh
ở bên nhau trong giấc ngủ, chúng sẽ xua đi bóng tối
như chiếc trống đôi trong rừng,
đập trên bức tường dầy những phiến lá ướt.

Đêm lang thang: ngọn lửa đen của giấc ngủ
cắt lìa những thân nho khỏi mặt đất
chính xác như đoàn tàu sầm sập chạy
cuốn theo bóng tối và những tảng đá lạnh, tới vô cùng.

Vì thế, Tình Yêu ơi, hãy buộc anh vào chuyển động thuần khiết
vào nhịp điệu bền bỉ đang rung trên ngực em
bằng đôi cánh của thiên nga dưới nước,

để rồi giấc ngủ chúng ta sẽ trả lời cho tất cả
những câu hỏi của bầu trời sao
bằng một chiếc chìa khóa,
và cánh cửa duy nhất mà bóng tối đóng lại.


Love Sonnet LXXIX
Pablo Neruda

By night, Love, tie your heart to mine, and the two
together in their sleep will defeat the darkness
like a double drum in the forest, pounding
against the thick wall of wet leaves.

Night travel: black flame of sleep
that snips the threads of the earth's grapes,
punctual as a headlong train that would haul
shadows and cold rocks, endlessly.

Because of this, Love, tie me to a purer motion,
to the constancy that beats in your chest
with the wings of a swan underwater,

so that our sleep might answer all the sky's
starry questions with a single key,
with a single door the shadows had closed.

Nơi đây, anh yêu em

Nơi đây, anh yêu em
Trong rừng thông tối tăm, ngọn gió phải tìm cách tự gỡ mình
Mặt trăng chiếu sáng như ánh lân tinh chạy trên mặt nước lang thang.
Những ngày tháng như hệt đuổi bắt lẫn nhau

Những bông tuyết nở ra những hình thù nhảy múa
Chim hải âu ánh bạc nhào xuống từ phương Tây.
Có đôi khi, một cánh buồm. Và những vì sao, xa, xa tít.

Cây thập giá đen trên một con tàu
Đơn độc.
Có đôi khi, anh dậy sớm và ngay cả hồn anh cũng ướt.
Ngoài xa kia tiếng biển cất lên và vọng đến.
Nơi đây, một bến cảng.
Nơi đây, anh yêu em.
Nơi đây, anh yêu em, dù chân trời giấu em trong vô vọng.
Anh yêu em dù xung quanh anh mọi thứ đều giá lạnh.
Có đôi khi, nụ hôn anh vươn xa, đi theo những con tàu nặng nề vượt biển
Nhưng chẳng đến được đâu.
Anh thấy mình bị lãng quên, như chiếc mỏ neo già nua.
Những cầu tàu buồn rầu khi buổi chiều neo mình trên đấy.
Đời anh thêm mệt mỏi, những khao khát không mục đích
Anh yêu điều anh không có được. Em xa quá.
Nỗi chán ghét đánh vật với hoàng hôn uể oải.
Nhưng rồi đêm xuống và đêm hát anh nghe.

Mặt trăng xoay giấc mơ đều đặn của mình,
Những vì sao lớn nhất nhìn anh bằng đôi mắt của em.
Và khi anh yêu em, những cây thông đu mình trong gió,
Hát tên em bằng những tiếng lá rì rào


Here I love you.

Here I love you.
In the dark pines the wind disentangles itself.
The moon glows like phosphorous on the vagrant waters.
Days, all one kind, go chasing each other.

The snow unfurls in dancing figures.
A silver gull slips down from the west.
Sometimes a sail. High, high stars.

Oh the black cross of a ship.
Alone.
Sometimes I get up early and even my soul is wet.
Far away the sea sounds and resounds.
This is a port.
Here I love you.
Here I love you and the horizon hides you in vain.
I love you still among these cold things.
Sometimes my kisses go on those heavy vessels
that cross the sea towards no arrival.
I see myself forgotten like those old anchors.
The piers sadden when the afternoon moors there.
My life grows tired, hungry to no purpose.
I love what I do not have. You are so far.
My loathing wrestles with the slow twilights.
But night comes and starts to sing to me.

The moon turns its clockwork dream.
The biggest stars look at me with your eyes.
And as I love you, the pines in the wind
want to sing your name with their leaves of wire.

Đôi tay em

19.6.08

Khi đôi tay em bay đến tay anh
em yêu, chúng mang lại gì cho anh trong giây lát?
Sao chúng dừng lại
ở đôi môi anh, bất chợt,
sao anh biết chúng,
như đã có lần,
anh chạm vào chúng,
như thể, trước khi tồn tại,
chúng đã đến
chạm vào trán anh, hông anh?

Mềm mại đôi tay em
bay qua thời gian,
trên biển và trên khói,
bay trên Mùa Xuân,
Và khi em đặt
tay em trên ngực anh
anh biết tới đôi cánh
chim bồ câu vàng óng,
anh biết tới đất sét,
và màu của lúa mạch.

Những năm tháng đời anh
trôi qua trong tìm kiếm,
anh leo những bậc thang,
vượt những mỏm đá,
những đoàn tàu xô anh về phía trước
những miền nước vẫy gọi anh
trên bề mặt những quả nho
dường như anh chạm vào em.
Và như thể đột nhiên,
rừng cây chạm vào em,
cây hạnh nhân nhắc đến
sự mềm mại thầm kín của em,
cho tới khi đôi tay em
khép lại trên ngực anh,
như đôi cánh
kết thúc chuyến bay của mình

Your hands

From: ‘Versos del capitán’

When your hands leap
towards mine, love,
what do they bring me in flight?
Why did they stop
at my lips, so suddenly,
why do I know them,
as if once before,
I have touched them,
as if, before being,
they travelled
my forehead, my waist?

Their smoothness came
winging through time,
over the sea and the smoke,
over the Spring,
and when you laid
your hands on my chest
I knew those wings
of the gold doves,
I knew that clay,
and that colour of grain.

The years of my life
have been roadways of searching,
a climbing of stairs,
a crossing of reefs.
Trains hurled me onwards
waters recalled me,
on the surface of grapes
it seemed that I touched you.
Wood, of a sudden,
made contact with you,
the almond-tree summoned
your hidden smoothness,
until both your hands
closed on my chest,
like a pair of wings
ending their flight.

Sonnet LXXIX

Hãy buộc tim em vào tim anh trong đêm,
hai chúng ta sẽ đánh bại bóng tối
như đôi trống vang lên trong rừng rậm
xuyên qua những tường lá ẩm ướt

Đêm băng qua: giấc mơ đen mực
cắt đứt sợi dây của những vòng sáng trên mặt đất
với sự chính xác của đoàn tàu lao nhanh,
không ngừng giật theo những viên đá lạnh và bóng tối

Em yêu của anh, hãy dịu dàng buộc chặt anh
vào cuộc sống đang đập trên ngực em
bằng đôi cánh của thiên nga chìm dưới nước,

Và rồi giấc mơ của đôi ta
sẽ trả lời câu hỏi của những vì sao
bằng một chiếc chìa khóa, một cánh cửa
đóng lại trước bóng tối.

Sonnet LXXIX

From: ‘Cien sonetos de amor’

Tie your heart at night to mine, love,

and both will defeat the darkness
like twin drums beating in the forest
against the heavy wall of wet leaves.

Night crossing: black coal of dream
that cuts the thread of earthly orbs
with the punctuality of a headlong train
that pulls cold stone and shadow endlessly.

Love, because of it, tie me to a purer movement,
to the grip on life that beats in your breast,
with the wings of a submerged swan,

So that our dream might reply
to the sky’s questioning stars
with one key, one door closed to shadow.

Bài thơ tình số VI

3.4.08

Anh nhớ em của mùa thu năm trước
Em là mũ nồi xám và trái tim lặng yên
Trong mắt em, ánh lửa hoàng hôn đang cháy
Và những chiếc lá rơi xuống mặt nước hồn em.

Em quấn chặt tay anh như cành dây leo
Lá mùa thu hứng giọng em, bình yên, chậm rãi.
Những đám lửa đam mê nơi họng anh thiêu cháy
Hoa lan dạ hương xanh xoắn xuýt hồn anh.

Đôi mắt em di chuyển và mùa thu ở thật xa:
Mũ nồi xám, giọng hót của chim, trái tim em đầm ấm
Những khao khát của anh hướng về nơi đấy
Và những nụ hôn của anh rơi xuống, hạnh phúc tựa than hồng.

Như bầu trời đến từ con tàu. Như cánh đồng đến từ đỉnh đồi:
Ký ức của em sinh ra từ ánh sáng, từ khói, từ hồ nước lặng yên!
Nơi xa kia, sau mắt em là hoàng hôn rực cháy
Và những chiếc lá khô thu xoay tròn nơi đáy hồn em.

Love Poem VI

I remember you as you were in the last autumn.
You were the grey beret and the still heart.
In your eyes the flames of the twilight fought on.
And the leaves fell in the water of your soul.

Clasping my arms like a climbing plant
the leaves garnered your voice, that was slow and at peace.
Bonfire of awe in which my thirst was burning.
Sweet blue hyacinth twisted over my soul.

I feel your eyes traveling, and the autumn is far off:
grey beret, voice of a bird, heart like a house
towards which my deep longings migrated
and my kisses fell, happy as embers.

Sky from a ship. Field from the hills:
Your memory is made of light, of smoke, of a still pond!
Beyond your eyes, farther on, the evenings were blazing.
Dry autumn leaves revolved in your soul.

Pablo Neruda

Tôi sẽ trở lại

Một ngày nào đó, khi tôi không còn nữa
Một kẻ lữ hành, đàn ông hay phụ nữ
Sẽ nhìn nơi đây, tìm tôi ở chốn này
Giữa những viên đá và đại dương sóng cả
Giữa bão tố ánh sáng
Trong những bọt sóng tràn.
Hãy nhìn nơi đây, tìm tôi ở chốn này
Tôi sẽ đến, không một lời thành tiếng
Không giọng nói, không miệng, trong lành,
Tôi sẽ là chuyển động của dòng nước,
của trái tim mê say biển cả,
Ở đây, tôi sẽ mất đi và tôi sẽ được tìm thấy
Ở đây, có lẽ
tôi là đá, tôi là lặng yên

I will come back

Some time, man or woman, traveler,
afterwards, when I am not alive,
look here, look for me here
between the stones and the ocean,
in the light storming
in the foam.
Look here, look for me here,
for here is where I shall come, saying nothing,
no voice, no mouth, pure,
here I shall be again the movement
of the water, of
its wild heart,
here I shall be both lost and found-
here I shall be perhaps both stone and silence.

Pablo Neruda

Em sẽ nhớ…

Em sẽ nhớ dòng suối nước chảy xiết
thơm ngát và run rẩy mùa hương
Đôi khi có một chú chim,
chở theo nước, chậm chạp bay
cùng những chiếc lông của mùa đông.

Em sẽ nhớ những quà tặng từ lòng đất
những hương thơm chẳng thể phôi pha,
những vỉa vàng, những bụi cỏ dại đan dầy,
những mũi gai màu nhiệm như những mũi gươm.

Em sẽ nhớ bó hoa em hái,
với bóng tối và mặt nước lặng yên,
bó hoa như viên đá phủ bằng bụi nước.

Thời khắc này chưa từng có, và vẫn luôn ở cùng ta.
Hai ta sẽ đến đó, nơi không có gì đón đợi;
và sẽ thấy tất cả đợi chờ.

You will remember...

You will remember that leaping stream
where sweet aromas rose and trembled,
and sometimes a bird, wearing water
and slowness, its winter feathers.

You will remember those gifts from the earth:
indelible scents, gold clay,
weeds in the thicket and crazy roots,
magical thorns like swords.

You'll remember the bouquet you picked,
shadows and silent water,
bouquet like a foam-covered stone.

That time was like never, and like always.
So we go there, where nothing is waiting;
we find everything waiting there.

Pablo Neruda

Sonnet LXXIII

Có lẽ em sẽ nhớ ra người đàn ông có khuôn mặt hình dao cạo
Đến từ bóng tối như một lưỡi dao
Và- trước khi chúng ta kịp biết-
Hắn nhìn thấy khói và biết rằng có lửa.

Người đàn bà xanh xao với mớ tóc đen
Hiện ra như một con cá từ trong vực thẳm,
Hai người cùng nhau đóng một cái máy,
Vũ trang tới tận răng, nhằm chống lại tình yêu.

Đàn ông và đàn bà, họ xẻ núi và chặt cây,
Họ đi xuống bờ sông, họ leo lên bờ tường
Họ kéo nòng pháo kinh tởm lên đồi cao.

Và thế, tình yêu biết nó được gọi là tình.
Khi anh ngước mắt thấy tên em,
Bất chợt, trái tim em chỉ anh đường đi phía trước.

Sonnet LXXIII
by Pablo Neruda

from Cien Sonetos de Amor

Maybe you'll remember that razor-faced man
who slipped out from the dark like a blade
and - before we realized - knew what was there:
he saw the smoke and concluded fire.

The pallid woman with black hair
rose like a fish from the abyss,
and the two of them built up a contraption,
armed to the teeth, against love.

Man and woman, they felled mountains and gardens,
then went down to the river, they scaled the walls,
they hoisted their atrocious artillery up the hill.

Then love knew it was called love.
And when I lifted my eyes to your name,
suddenly your heart showed me my way.

Thơ về thi ca

26.3.08

Theo nhà phê bình văn học Harold Bloom thì hai nhà thơ tiêu biếu nhất thế kỷ 20 đều là hai nhà thơ Latin: Fernando Pessoa người Bồ Đào Nha và Pablo Neruda người Chile (viết bằng tiếng Tây Ban Nha). Neruda thì đã có nhiều người biết còn Fernando Pessoa thì không nhiều lắm, nhất là ở Việt Nam. Người ta nói rằng trong thế kỷ 20, Fernando Pessoa là bốn thi sĩ lớn nhất Bồ Đào Nha- sở dĩ như thế vì Pessoa lấy bốn cái tên để viết thơ (và cả tiểu thuyết) với các phong cách riêng biệt, khác hẳn nhau và ông cam đoan rằng đó là bốn người chứ không phải riêng ông.

Nhưng phong cách giữa Neruda và Pessoa khác hẳn nhau, trong khi Neruda nồng nhiệt, say sưa với mọi thứ thì Pessoa viết có tính mỉa mai, phân tích và lý tính.

Hai bài sau nói về Thi ca của hai nhà thơ lớn này. Bài của Pessoa riêng trong tiếng Anh đã có không dưới 13 bản dịch khác nhau, xem ở đây.

Thơ

Và thế là ở tuổi đó… thơ đến
tìm kiếm tôi. Tôi không biết, tôi không biết
nó đến từ đâu, từ mùa đông hay dòng sông.

Tôi không biết làm thế nào hay khi nào,
không, chúng không phải là tiếng nói, chúng chẳng phải
từ ngữ, hay sự yên lặng,
từ một góc đường, tôi được gọi đến,
từ những cành cây của đêm,
xuất hiện trong đám đông,
giữa những ngọn lửa bùng cháy,
hay trở lại một mình,
tôi ở đó, không có khuôn mặt,
và nó chạm vào tôi.

Tôi không biết nói gì, miệng tôi
không thốt
nên lời
mắt tôi mù lòa,
có cái gì đó đến trong hồn tôi,
là cơn sốt hay đôi cánh bị bỏ quên,
và tôi tìm đường đi của mình,
giải nghĩa về
ngọn lửa.

Và tôi viết dòng thơ đầu tiên nhợt nhạt
nhợt nhạt, vớ vẩn, toàn những điều
vô nghĩa,
với trí tuệ thuần chất
của ai đó mà tôi không hiểu gì,
rồi đột nhiên, tôi thấy
thiên đường
mở cửa
các hành tinh,
run rẩy xói mòn,
bóng tối bị khoan thủng,
bí hiểm,
cùng những mũi tên, lửa và hoa,
đêm lượn quanh, vũ trụ.

Và tôi, tạo vật vô cùng nhỏ bé,
say sưa với khoảng trống vĩ đại đầy sao,
hình ảnh của
bí ẩn,
tôi cảm thấy mình là một phần thuần khiết,
của vực thẳm mênh mông,
tôi lăn tròn theo những vì sao,
trái tim tôi vỡ tràn trong nền trời thăm thẳm

Poetry
by Pablo Neruda

And it was at that age...Poetry arrived
in search of me. I don't know, I don't know where
it came from, from winter or a river.
I don't know how or when,
no, they were not voices, they were not
words, nor silence,
but from a street I was summoned,
from the branches of night,
abruptly from the others,
among violent fires
or returning alone,
there I was without a face
and it touched me.
I did not know what to say, my mouth
had no way
with names
my eyes were blind,
and something started in my soul,
fever or forgotten wings,
and I made my own way,
deciphering
that fire
and I wrote the first faint line,
faint, without substance, pure
nonsense,
pure wisdom
of someone who knows nothing,
and suddenly I saw
the heavens
unfastened
and open,
planets,
palpitating planations,
shadow perforated,
riddled
with arrows, fire and flowers,
the winding night, the universe.
And I, infinitesmal being,
drunk with the great starry
void,
likeness, image of
mystery,
I felt myself a pure part
of the abyss,
I wheeled with the stars,
my heart broke free on the open sky.

Tự phân tích

Nhà thơ là kẻ giả mạo
Và thành công trong việc làm đấy
Thậm chí hắn còn giả nỗi đau
Của nỗi đau hắn thực sự cảm thấy.

Và những người đọc tác phẩm của nhà thơ
Sẽ cảm thấy trong những trang giấy
Không phải nỗi đau nhân đôi của nhà thơ
Mà một nỗi đau chẳng phải là của họ.

Và trên đường ray chạy vòng
Một con tàu di chuyển vòng quanh
Khiến trí óc phải lầm đường, lạc lối
Trái tim là tên con tàu đấy

Autopsychography
by Fernando Pessoa

The poet is a fake.
His faking seems so real
That he will fake the ache
Which he can really feel.

And those who read his cries
Feel in the paper tears
Not two aches that are his
But one that is not theirs.

And so in its ring
Giving the mind a game
Goes this train on a string
And the heart is its name.

Tôi giải thích vài điều

17.3.08

Một bài thơ "đấu tranh" của Pablo Neruda, viết về nội chiến Tây Ban Nha 1936-1939, cũng là thời gian ông ở đây (và trở thành Cộng sản).

Tôi giải thích vài điều

Bạn hỏi tôi: đâu rồi những bông tử đinh hương?
và những siêu hình mang cánh hoa anh túc?
và những giọt mưa tung tóe những từ ngữ
khoan sâu trên chúng những lỗ hở và những con chim?

Tôi sẽ kể cho bạn các tin tức.

Tôi sống ở ngoại ô,
ngoại ô thành Madrid, với những hồi chuông,
và đồng hồ, và cây cối.

Từ nơi đó, bạn có thể nhìn ra,
qua gương mặt khô cạn của vùng Castille:
một đại dương màu da.
Ngôi nhà của tôi có tên
ngôi nhà của những bông hoa
bởi trên mỗi vết nứt đều là hoa phong lữ.
Ngôi nhà rất đẹp
cùng với chó và trẻ em.
có nhớ không, Raul?
và Rafel?
Federico, ở dưới lòng đất sâu, bạn còn có nhớ
ban công nhà tôi,
nơi nắng tháng Sáu nhấn chìm những bông hoa trong miệng bạn?
Người anh em, người anh em của tôi!
Tất cả mọi thứ
ầm ĩ với những tiếng người,
những gói muối, những đống bánh mì run rẩy,
những gian hàng nơi ngoại ô Arguelles với bức tượng
như giếng mực cạn trong dòng nước xoáy

Dầu chạy vào thìa,
vịnh nước sâu
của những chân tay sưng trên phố,
mét, lít, thước đo sắc lạnh của cuộc đời,
đống cá chất đầy,
mái ngói với mặt trời lạnh lẽo,
ở trên đó chiếc chong chóng gió ngập ngừng quay,
những củ khoai tây màu ngà điên dại,
từng làn sóng cà chua cuốn mình ra biển cả.

Rồi một buổi sáng tất cả đều cháy,
một buổi sáng, đống lửa thiêu
nhảy ra khỏi mặt đất
ngấu nghiến những thân người-
và từ đó là khói lửa,
từ đó là thuốc súng,
từ đó là máu người.
Lũ cướp đường với máy bay và đám người Moor,
lũ cướp đường với nhẫn đeo ngón tay và những bà công tước,
lũ cướp đường với máy bay nhả tung tóe những lời chào mừng
đến từ bầu trời để giết trẻ em.
Và máu của trẻ em chảy dọc đường phố,
chẳng om sòm gì, ôi máu của trẻ em.

Bầy chó rừng mà lũ chó rừng cũng ghét,
những tảng đá mà cây cúc khô cũng nhổ ra khi lỡ cắn vào,
lũ rắn độc mà rắn độc cũng kinh tởm!

Nhìn bạn lúc này, tôi nhìn thấy máu
máu của tháp Tây Ban Nha như ngọn thủy triều
nhấn chìm bạn trong một con sóng
của kiêu hãnh và những mũi dao!

Lũ tướng
phản bội:
hãy nhìn ngôi nhà chết chóc của ta,
hãy nhìn nước Tây Ban Nha tan vỡ:
từ mỗi ngôi nhà cháy mùi kim khí
thay cho những bông hoa
từ mỗi hốc ngách của nước Tây Ban Nha
Tây Ban Nha hiện ra
Và từ mỗi đứa trẻ chết là một khẩu súng với đôi mắt,
từ mỗi tội ác, những viên đạn mọc ra,
một ngày kia, những viên đạn đó
sẽ nhằm trúng tim của lũ chúng mày.

Và bạn hỏi: tại sao thơ của anh ta
không nói tới những giấc mơ
và lá
và núi lửa của đất mẹ quê anh?

Hãy đến và nhìn máu chảy trên đường.
Hãy đến và nhìn
Máu chảy trên đường.
Hãy đến và nhìn máu
Chảy trên đường!



I'M EXPLAINING A FEW THINGS
(tr. Nathaniel Tarn)

You are going to ask: and where are the lilacs?
and the poppy-petalled metaphysics?
and the rain repeatedly spattering
its words and drilling them full
of apertures and birds?
I'll tell you all the news.
I lived in a suburb,
a suburb of Madrid, with bells,
and clocks, and trees.
From there you could look out
over Castille's dry face:
a leather ocean.
My house was called
the house of flowers, because in every cranny
geraniums burst: it was
a good-looking house
with it's dogs and children.
Remember, Raul?
Eh, Rafel?
Federico, do you remember
from under the ground
my balconies on which
the light of June drowned flowers in your mouth?
Brother, my brother!
Everything
loud with big voices, the salt of merchandises,
pile-ups of palpitating bread,
the stalls of my suburb of Arguelles with it's statue
like a drained inkwell in a swirl of hake:
oil flowed into spoons,
a deep baying
of feet and hands swelled in the streets,
metres, litres, the sharp
measure of life,
stacked-up fish,
the texture of roofs with a cold sun in which
the weather vane falters,
the fine, frenzied ivory of potatoes,
wave on wave of tomatoes rolling down the sea.
And one morning all that was burning,
one morning the bonfires
leapt out of the earth
devouring human beings-
and from then on fire,
gunpowder from then on,
and from then on blood.
Bandits with planes and Moors,
bandits with finger-rings and duchesses,
bandits with black frairs spattering blessings
came through the sky to kill children
and the blood of children ran through the streets
without fuss, like children's blood.
Jackals that the jackals would despise,
stones that the dry thistle would bite on and spit out,
vipers that the vipers would abominate!
Face to face with you I have seen the blood
of Spain tower like a tide
to drown you in one wave
of pride and knives!
Treacherous
generals:
see my dead house,
look at broken Spain :
from every house burning metal flows
instead of flowers,
from every socket of Spain
Spain emerges
and from every dead child a rifle with eyes,
and from every crime bullets are born
which will one day find
the bull's eye of your hearts.
And you'll ask: why doesn't his poetry
speak of dreams and leaves
and the great volcanoes of his native land?
Come and see the blood in the streets.
Come and see
The blood in the streets.
Come and see the blood
In the streets!

Anh thèm khát miệng em, giọng nói em, mái tóc em

16.3.08

Anh thèm khát miệng em, giọng nói em, mái tóc em
Câm lặng và đói khát, anh lảng vảng đi trên phố
Bánh mì không nuôi được anh, bình minh khiến anh tan vỡ,
Anh lùng sục những dấu vết tươi mới của bước chân em qua.

Anh khao khát tiếng em cười sắc ngọt,
Đôi tay em có màu của cánh đồng hoang mùa gặt
Anh khao khát những viên đá trắng đục nơi móng tay em,
Anh muốn nuốt chửng da em như nuốt một hạt hạnh nhân.

Anh muốn nuốt ánh mặt trời tỏa rạng nơi thân thể em yêu kiều,
Nuốt chiếc mũi trang trọng trên khuôn mặt em kiêu ngạo,
Anh muốn nuốt bóng tối đang lướt qua trên hàng mi em.

Và anh đi lang thang, đói khát, ngửi hít ánh trăng,
Lùng kiếm em, lùng kiếm trái tim em nóng hổi,
Như con báo một mình trên hoang mạc Quiltratue.

I crave your mouth...
by Pablo Neruda

I crave your mouth, your voice, your hair.
Silent and starving, I prowl through the streets.
Bread does not nourish me, dawn disrupts me, all day
I hunt for the liquid measure of your steps.

I hunger for your sleek laugh,
your hands the color of a savage harvest,
hunger for the pale stones of your fingernails,
I want to eat your skin like a whole almond.

I want to eat the sunbeam flaring in your lovely body,
the sovereign nose of your arrogant face,
I want to eat the fleeting shade of your lashes,

and I pace around hungry, sniffing the twilight,
hunting for you, for your hot heart,
Like a puma in the barrens of Quitratue.

Tình yêu

Bởi vì em, hoa trong vườn nở rộ
Anh đau trước mùi hương của mùa xuân.
Anh đã quên khuôn mặt em,
Anh không còn nhớ đôi bàn tay em;
Hay vị môi em khi chạm môi anh.

Bởi vì em, anh yêu thích những bức tượng trắng ngái ngủ trong công viên
Những bức tượng không biết nói và cũng chẳng biết nhìn.
Anh đã quên giọng nói của em, giọng em vui tươi;
Anh đã quên đôi mắt em.

Như một bông hoa nhớ về mùi hương của nó
Anh bám vào những ký ức về em, mơ hồ là thế
Anh sống với nỗi đau như với một vết thương;
Đừng chạm vào nó, em sẽ làm anh đau đớn vô cùng.

Những vuốt ve của em bao bọc lấy anh,
Như dây leo bám trên bức tường u buồn.
Anh đã quên tình yêu của em,
Nhưng sao anh vẫn thấy dáng em trong mỗi ô cửa sổ.

Bởi vì em, mùi hương nồng nàn của mùa hạ làm anh nhức nhối
Bởi vì em, anh tìm kiếm những dấu hiệu thúc giục đam mê:
Những vì sao băng và những vật thể rơi.

Love

Because of you, in gardens of blossoming flowers
I ache from the perfumes of spring.

I have forgotten your face,
I no longer remember your hands;
how did your lips feel on mine?

Because of you, I love the white statues drowsing in the parks
the white statues that have neither voice nor sight.

I have forgotten your voice, your happy voice;
I have forgotten your eyes.

Like a flower to its perfume,
I am bound to my vague memory of you.
I live with pain that is like a wound;
if you touch me, you will do me irreparable harm.

Your caresses enfold me,
like climbing vines on melancholy walls.
I have forgotten your love,
yet I seem to glimpse you in every window.

Because of you, the heady perfumes of summer pain me;
because of you, I again seek out the signs that precipitates desires:
shooting stars and falling objects.

Pablo Neruda

Painting by Wen M

Anh muốn em lặng yên

14.3.08

Anh muốn em lặng yên, như em đang vắng mặt
Em nghe thấy tiếng anh từ một nơi xa khuất
Giọng nói của anh chẳng chạm được vào em
Như thể đôi mắt em đã bay xa
Và trên miệng em, một nụ hôn khóa chặt

Khi tâm hồn anh phủ lên trên muôn vật
Em hiện ra, lấp kín bởi hồn anh
Em tựa hồn anh, cánh bướm của giấc mơ
Em giống như hai chữ U sầu.

Anh muốn em lặng yên, như em ở nơi nào thật xa xôi
Có tiếng bướm thì thầm như tiếng bồ câu, như tiếng em than thở
Em sẽ nghe tiếng anh từ một nơi xa lắm
Giọng nói anh không đến được tai em
Hãy để anh đến bên em, trong cõi lặng yên.

Hãy để anh nói với em, nói với lặng yên
Tỏa sáng như ngọn đèn, giản đơn như chiếc nhẫn
Em cũng như đêm, im lìm với muôn vàn sao sáng.
Em lặng lẽ như một vì sao, xa cách, chẳng vẽ vời.

Anh muốn em lặng yên: như thể em vắng mặt
Cách trở và buồn đau như em vừa mới chết
Rồi chỉ một từ, một nụ cười của em cũng đủ
Anh sẽ hạnh phúc, vì em không mãi mãi xa anh

I Like For You to be Still
by Pablo Neruda

I like for you to be still: it is as though you were absent,
and you hear me from far away and my voice does not touch you.
It seems as though your eyes had flown away
and it seems that a kiss had sealed your mouth.

As all things are filled with my soul
you emerge from the things, filled with my soul .
You are like my soul, a butterfly of dream,
and you are like the word Melancholy.

I like for you to be still, and you seem far away.
It sounds as though you were lamenting, a butterfly cooing like a dove.
And you hear me from far away, and my voice does not reach you:
Let me come to be still in your silence.

And let me talk to you with your silence
that is bright as a lamp, simple as a ring.
You are like the night, with its stillness and constellations.
Your silence is that of a star, as remote and candid.

I like for you to be still: it is as though you were absent,
distant and full of sorrow as though you had died.
One word then, one smile, is enough.
And I am happy, happy that it's not true.

Painting by Cathydelanssay

Tựa vào những buổi chiều

15.2.08

Tựa vào những buổi chiều, tôi thả những lưới buồn
Vào mắt em đại dương.

Ở đó, nỗi cô đơn của tôi được kéo dài và bừng cháy
Trong ánh lửa huy hoàng
Cánh tay của nó vươn ra như tay người chết đuối.

Tôi thả những tín hiệu cấp cứu tới mắt em ơ hờ
Đôi mắt có mùi của biển cả hay của bờ biển nơi ngọn hải đăng

Em chỉ giữ lại cho mình bóng tối, cô gái xa xôi của tôi,
Và từ trong em, đôi khi hiện lên bờ biển của những niềm sợ hãi.

Tựa vào những buổi chiều, tôi quăng những lưới buồn
Tới biển cả bị quẫy đạp bởi mắt em đại dương.

Những loài chim ăn đêm mổ vào các vì sao sớm
Khiến chúng lấp lánh như hồn tôi khi tôi yêu em.

Đêm phi nước đại trên con ngựa bóng tối
Vung vẩy những tua màu xanh lam khắp đất đồi

Leaning Into The Afternoons

Pablo Neruda

Leaning into the afternoons I cast my sad nets
towards your oceanic eyes.

There in the highest blaze my solitude lengthens and flames,
its arms turning like a drowning man's.

I send out red signals across your absent eyes
that smell like the sea or the beach by a lighthouse.

You keep only darkness, my distant female,
from your regard sometimes the coast of dread emerges.

Leaning into the afternoons I fling my sad nets
to that sea that is thrashed by your oceanic eyes.

The birds of night peck at the first stars
that flash like my soul when I love you.

The night gallops on its shadowy mare
shedding blue tassels over the land.

Sonnet XCIV

26.12.07

Nếu anh chết, em hãy sống tiếp bằng sức mạnh thuần khiết
hãy khiến vẻ xanh xao hay sự lạnh lùng cũng bừng lên giận dữ;
đôi mắt luôn ngời sáng của em hãy nhìn
từ phương nam tới phương nam, từ mặt trời tới mặt trời
cho tới khi tiếng hát của em vang lên như cây đàn guitar.
Anh không muốn nụ cười hay bước chân em xao động;
anh không muốn dư âm hạnh phúc của anh cũng chết;
đừng gọi khuôn ngực anh: anh không còn ở đó.

Hãy sống trong sự vắng mặt của anh như sống trong một căn nhà.
Sự vắng mặt là một căn nhà lớn,
em sẽ đi lại trong những bức tường của căn nhà đó
treo các bức tranh lên trên không khí tuyệt đối.
Sự vắng mặt là một căn nhà trong suốt
ở đó, ngay cả khi chết rồi anh sẽ vẫn thấy em,
và nếu em buồn khổ, Tình yêu ơi, anh sẽ chết thêm lần nữa.

Sonnet XCIV

If I die, survive me with such a pure force
you make the pallor and the coldness rage;
flash your indelible eyes from south to south,
from sun to sun, till your mouth sings like a guitar.

I don't want your laugh or your footsteps to waver;
I don't want my legacy of happiness to die;
don't call to my breast: I'm not there.
Live in my absence as in a house.

Absence is such a large house
that you'll walk through the walls,
hang pictures in sheer air.

Absence is such a transparent house
that even being dead I will see you there,
and if you suffer, Love, I'll die a second time.

Pablo Neruda

Sonnet LXXXIII

Hạnh phúc làm sao khi cảm thấy em ở cạnh trong đêm, em yêu dấu,
em vô hình trong giấc ngủ, em hoàn toàn là của đêm
Còn anh ngỡ ngàng như đang trong tấm lưới nhiều bí ẩn.

Trong vô thức, trái tim em căng buồm đi qua những giấc mơ,
trong lúc thân thể em thở, buông lơi tất thảy,
em tìm kiếm anh mà không cần thấy anh,
em làm giấc ngủ anh trở nên trọn vẹn,
em như một cái cây sinh sôi trong bóng tối.

Ngày mai, khi em tỉnh thức, em sẽ là một người khác
nhưng sẽ vẫn còn gì ở lại từ những biên giới đã mất của đêm,
Từ cái tồn tại và hư vô đó, chúng ta tìm thấy mình,

Đó là cái khiến chúng ta gần nhau trong ánh sáng cuộc đời
Như thể bóng tối đã để lại dấu ấn cho các tạo vật bí mật của nó
bằng một ngọn lửa.

Sonnet LXXXIII

It's good to feel you close in the night, Love,
invisible in your sleep, earnestly nocturnal,
while I untangle my confusions
like bewildered nets.

Absent, your heart sails through dreams,
but your body breathes, abandoned like this,
searching for me without seeing me, completing my sleep,
like a plant that propogates in the dark.

When you arise, alive, tomorrow, you'll be someone else:
but something is left from the lost frontiers of the night,
from that being and nothing where we find ourselves,
something that brings us close in the light of life,
as if the seal of the darkness
branded its secret creatures with a fire.

Pablo Neruda

Tiếng cười của em

Nếu em muốn,
hãy lấy của anh bánh mỳ,
hãy lấy của anh không khí,
nhưng đừng lấy của anh
tiếng em cười

Đừng lấy của anh nụ hồng,
nụ hoa nhọn hoắt mà em ngắt,
dòng nước bất chợt
bùng lên trong niềm vui sướng của em.
ngọn sóng bạc bất chợt
sinh ra ở trong em

Cuộc tranh đấu của anh nặng nhọc
và anh trở lại
với đôi mắt lắm lúc mệt mỏi
vì phải nhìn thấy những vùng đất không đổi,
nhưng khi tiếng cười của em cất lên
nó vươn tới bầu trời tìm kiếm anh
và nó mở ra cho anh tất cả
những cánh cửa cuộc đời

Em yêu ơi, trong những giờ khắc đen tối nhất,
tiếng cười của em
mở ra, như thể bất chợt
em nhìn thấy máu anh vương vãi
trên những viên đá bên đường,
cất lên, bởi tiếng cười của em
sẽ như đặt trong tay anh
một thanh gươm tươi mới

Đứng cạnh biển trong mùa thu,
tiếng cười của em làm trỗi dậy
thác nước sủi bọt,
và trong mùa xuân, em yêu,
anh muốn tiếng cười của em
giống như đóa hoa anh vẫn chờ đợi,
đóa hoa xanh biếc, đóa hồng
của tổ quốc anh vang vọng

Em cứ cười vào ban đêm,
vào ban ngày, cười với vầng trăng,
cười những con đường ngoằn nghoèo xiêu vẹo
trên hòn đảo nơi mình sống,
cười anh chàng ngố vụng về này, kẻ chỉ biết yêu em,
nhưng lúc anh mở mắt ra
lúc anh khép mắt lại,
trong mỗi nhịp chân anh đi,
trong mỗi bước anh quay trở lại,
hãy cứ lấy đi của anh
bánh mỳ và không khí,
ánh sáng và mùa xuân,
nhưng đừng bao giờ lấy đi
tiếng cười của em,
vì rằng khi đó,
anh sẽ chết.

Your Laughter

Take the bread from me, if you want
take the air from me, but
do not take from me your laughter

Do not take away the rose,
the lanceflower that you pluck,
the water that suddenly
bursts forth in your joy,
the sudden wave
of silver born in you.
My struggle is harsh and I come back
with eyes tired
at times from having seen
the unchanging earth,
but when your laughter enters
it rises to the sky seeking me
and it opens for me all
the doors of life.
My love, in the darkest
hour your laughter
opens, as if suddenly
you see my blood staining
the stones of the street,
laugh, because your laughter
will be for my hands
like a fresh sword.
Next to the sea in the autumn,
your laughter must raise
its foamy cascade,
and in the spring, love,
I want your laughter like
the flower I was waiting for,
the blue flower, the rose
of my echoing country.
Laugh at the night,
at the day, at the moon,
laugh at the twisted
streets of the island,
laugh at this clumsy
boy who loves you,
but when I open
my eyes and close them,
when my steps go,
when my steps return,
deny me bread, air,
light, spring,
but never your laughter
for I would die.

Pablo Neruda

Sonnet LXXXIV

23.12.07

Lại đến rồi, em yêu dấu, tấm lưới của ngày đã thổi tắt
công việc, những bánh xe, lửa, tiếng ngáy, lời tạm biệt,
và chúng ta trao cho đêm tối ngọn lúa mì vẫy gọi
mà ban trưa đã lấy đi từ ánh sáng và lòng đất.

Chỉ có vầng trăng, và giữa không gian màu trắng,
đang đỡ lấy những chiếc cột trên bến cảng của bầu trời,
căn phòng ngủ tiếp đón sự chậm rãi của ánh trăng vàng,
Và khi đôi tay em chuyển động, bắt đầu đêm đến.

Ôi, em yêu, ôi đêm, ôi căn nhà vòm bao quanh là dòng sông
với dòng nước không ai chạm tới trong bóng tối của bầu trời
tỏa sáng và nhận chìm những quả nho mọng tứ tung:

Cho tới khi chúng ta chỉ còn là một khoảng trống tối đen
một chiếc cốc chứa bụi thiên đường,
một giọt nước rớt trong nhịp đập của con sông dài và chậm.

Sonnet LXXXIV

Once again, Love, the day's net extinguishes
work, wheels, fire, snores, good-byes,
and we surrender to the night the waving wheat
that noon took from the light and from the earth.

Only the moon, in the center of its white page,
supports the columns of the heaven's harbor,
the bedroom takes on the slowness of gold,
and your hands move, beginning to prepare the night.

O love, O night, O dome surrounded by a river
of impenetrable waters in the shadows of a sky
that lights and sinks its stormy grapes:

till we are only one dark space,
a chalice filling with celestial ashes,
a drop in the pulse of a long slow river.

Pablo Neruda