Uống rượu

23.7.08

Chàng nhìn tôi, trao cho tôi cái đẹp
và tôi lấy nó của riêng mình.
Hạnh phúc, tôi nuốt một vì sao.

Tôi để chàng tạo ra tôi
từ phản ảnh bóng tôi trong mắt chàng.
Tôi nhảy, tôi nhảy
với đôi cánh bất chợt thênh thang.

Chiếc bàn là chiếc bàn, rượu là rượu
ở trong ly, và ly là ly
nằm trên bàn,
nhưng tôi là một bóng ma,
bóng ma không thể tin được,
bóng ma tới tận cội rễ.

Tôi nói với chàng điều chàng muốn nghe
- về những con kiến
chết bởi tình yêu
dưới chùm bồ công anh.
Tôi thề rằng nếu được vẩy rượu,
bông hồng bạch sẽ cất tiếng hát.

Tôi cười, và xoay khẽ đầu
như đang thử tạo vật mới sinh.
Tôi nhảy, tôi nhảy
với làn da kinh ngạc, trong vòng ôm
đã tạo ra tôi.

Eve sinh từ xương sườn
Venus hiện hình từ bọt biển
Minerva đến từ đầu của Zeus
Họ đều có thật hơn tôi.

Khi chàng không nhìn tôi,
tôi tìm kiếm bóng hình mình trên tường.
Tất cả những gì tôi thấy
là một chiếc đinh
trên đó từng có một bức tranh.

Drinking Wine
Wislaswa Szymborska
Translated from the Polish by Joanna Trzeciak

He looked at me, bestowing beauty,
and I took it for my own.
Happy, I swallowed a star.

I let him invent me
in the image of the reflection
in his eyes. I dance, I dance
in an abundance of sudden wings.

A table is a table, wine is wine
in a wineglass, which is a wineglass
and it stands standing on a table
but I am a phantasm,
a phantasm beyond belief,
a phantasm to the core.

I tell him what he wants to hear—
about ants dying of love
under a dandelion's constellation.
I swear that sprinkled with wine
a white rose will sing.

I laugh, and tilt my head
carefully, as if I were testing
an invention. I dance, I dance
in astounded skin, in the embrace
that creates me.

Eve from a rib, Venus from sea foam,
Minerva from the head of Jove
were much more real.

When he's not looking at me,
I search for my reflection
on the wall. All I see
is a nail on which a painting hung.

Drinking Wine

Wislawa Szymborska
translated by Grazýna Drabik and Sharon Olds

He looked, and gave me beauty,
and I took it as if mine.
Happy, I swallowed a star.

I allowed myself to be
invented in the likeness
of the reflection in his eyes.
I am dancing, dancing
in the flutter of sudden wings.

A table is a table,
wine is wine in a glass
that is just a glass and stands
standing on a table. While
I am imaginary
to the point of no belief,
imaginary
to the point of blood.

I am telling him
what he wants to hear: ants
dying of love under
the constellation of the dandelion.
I swear that a white rose,
sprinkled with wine, sings.

I am laughing, tilting
my head carefully
as if checking an invention.
I am dancing, dancing
in astonished skin, in
an embrace that creates me.

Eve from a rib, Venus from sea-foam,
Minerva from Jove’s head —
all were more real than I.

When he stops looking at me
I search for my reflection
on a wall. And I see only
a nail from which a picture
has been removed.

Không che đậy

21.7.08

Chúng ta ở đây, đôi tình nhân trần truồng,
Đẹp trong mắt nhau- và thế là đủ-
Những chiếc lá trên mi mắt
Là tất cả những gì che đậy
Chúng ta nằm, giữa đêm thăm thẳm.

Nhưng chúng biết về hai ta, chúng biết,
Bốn góc tường, và lò sưởi kế bên
Bóng tối biết, chiếc bàn cũng biết
Cho dù chúng giữ lại lặng yên.

Những chiếc tách đều hiểu
Tại sao trà lại lạnh
Và ông già Swift biết
Sách ông đang để lật.

Ngay cả những con chim cũng biết:
Em thấy chúng viết trên bầu trời
Rõ ràng và lảnh lót
Cái tên em vẫn gọi anh.

Còn những cái cây? Anh hãy kể em nghe
Những lời chúng thì thào bất tận?
Ngọn gió cũng có thể biết
Nhưng vì sao gió biết vẫn là điều bí mật

Con bướm đêm ngoài rèm khiến chúng ta ngạc nhiên
Đôi cánh nó vẫy nhẹ. Anh hãy nhìn
Chặng đường bay lặng lẽ của nó
Uốn thành những đường viền bướng bỉnh

Có thể nó thấy những gì mắt chúng ta không thể nhìn
Bằng giác quan bẩm sinh loài côn trùng
Em không cảm thấy, anh cũng không thể biết
Liệu trái tim chúng mình có tỏa sáng trong đêm?

Openness

by Wislawa Szymborska
translated by Joanna Trzeciak

Here we are, naked lovers,
beautiful to each other—and that's enough.
The leaves of our eyelids our only covers,
we're lying amidst deep night.

But they know about us, they know,
the four corners, and the chairs nearby us.
Discerning shadows also know,
and even the table keeps quiet.

Our teacups know full well
why the tea is getting cold.
And old Swift can surely tell
that his book's been put on hold.

Even the birds are in the know:
I saw them writing in the sky
brazenly and openly
the very name I call you by.

The trees? Could you explain to me
their unrelenting whispering?
The wind may know, you say to me,
but how is just a mystery.

A moth surprised us through the blinds,
its wings in fuzzy flutter.
Its silent path—see how it winds
in a stubborn holding pattern.

Maybe it sees where our eyes fail
with an insect's inborn sharpness.
I never sensed, nor could you tell
that our hearts were aglow in the darkness.


Bản dịch khác của Phạm Thị Điệp Giang

Thế là chúng ta, đôi nhân tình trần truồng
đẹp với nhau – và thế là quá đủ
Những chiếc lá của hàng mi là những gì giấu che duy nhất
chúng ta đang nằm giữa đêm sâu

Nhưng chúng biết về hai ta, chúng biết
bốn góc tường này và những chiếc ghế ngay đây
Những chiếc bóng kia cũng biết
Và ngay cả chiếc bàn này cũng chẳng phơi bày

Những tách trà biết rõ hơn hết
tại sao nước trà kia ngày một lạnh
và cả già Swift cũng biết
cuốn sách ông đang lật giở ở đây

Rồi cả lũ chim kia cũng biết
Khi em nhìn chúng viết trên trời kia
Thật rõ ràng và vô cùng lảnh lót
Chính tên anh em thường gọi mỗi khi

Anh có thể nào giải thích về những hàng cây kia
về những tiếng thì thầm không nghỉ
Hãy nói em nghe, như gió kia cũng biết
Mà sao điều này vẫn còn là bí mật

Qua những tấm rèm, con bướm đêm làm ta ngạc nhiên
Đôi cánh của nó khẽ rung nhè nhẹ
Anh thấy không trong hành trình lặng lẽ
nó đã đập cánh kiên trì

Có thể nó thấy nơi mắt mình không thấy
bởi giác quan nhạy bén tự nhiên của côn trùng
em chưa từng cảm thấy và anh cũng không thể nào nói
rằng tim mình đã cháy đỏ trong đêm

Cuộc gặp bất ngờ

10.4.08

Chúng ta đối xử với nhau bằng lịch sự thái quá
Chúng ta nói, thật tuyệt khi gặp lại sau bấy nhiêu năm.

Những con hổ của chúng ta uống sữa
Những con diều hâu dẫm lên mặt đất
Những con cá mập đều đã chết chìm
Những con chó sói ngáp dài trong chuồng rộng.

Những con rắn bắn ra những tia sáng
Những con đười ươi để lại những chuyến du hành vui thú
Những con gà chọi từ chối những quả mận
Những con dơi bay khỏi tóc của ta đã từ lâu.

Chúng ta im lặng ở giữa câu,
Miệng mỉm cười, không còn điều gì nữa.
Những con người chúng ta
Không biết cách nói với nhau


An unexpected meeting

We treat each other with exceeding courtesy;
we say, it's great to see you after all these years.
Our tigers drink milk.
Our hawks tread the ground.
Our sharks have all drowned.
Our wolves yawn beyond the open cage.
Our snakes have shed their lightning,
our apes their flights of fancy,
our peacocks have renounced their plumes.
The bats flew out of our hair long ago.
We fall silent in mid-sentence,
all smiles, past help.
Our humans
don't know how to talk to one another.

Wisława Szymborska

Mộ chí

Ở đây yên nghỉ, cũ kỹ như dấu ngoặc đơn, người viết thơ.
Mặt đất cho bà sự nghỉ ngơi vĩnh viễn,
Cho dù tất nhiên, cái xác
Chẳng thể nhập đội ngũ tiền phong.
Nấm mộ giản đơn ư?
Có kết thúc có hậu trong đó.
Bài hát ngắn tiễn đưa, con chim cú vọ, hoa ngô dịu dàng
Những kẻ đi qua,
Hãy tắt PC, nhấn nút “POWER”.
Và nghĩ tới số phận Szymborska trong chừng nửa phút.


EFITAPH

Here lies, oldfashioned as parentheses,
the authoress of verse. Eternal rest
was granted her by earth, although the corpse
had failed to join the avant-garde, of course.
The plain grave? There's poetic justice in it,
this ditty-dirge, the owl, the meek cornflower
Passerby, take your PC out, press "POWER",
think on Szymborska's fate for half a minute.

Wisława Szymborska

Có thể xảy ra

Nó có thể xảy ra
Nó phải xảy ra
Nó xảy ra trước đó. Sau đó.
Ở gần. Ở xa.
Nó xảy ra, nhưng không phải với bạn.

Bạn được cứu vì bạn không phải người đầu tiên.
Bạn được cứu vì bạn không phải người cuối cùng.
Một mình. Với người khác.
Bên phải. Bên trái.
Vì trời mưa. Vì bóng râm.
Vì ngày nắng.

Bạn may mắn- có một khu rừng
Bạn may mắn- không có một cái cây
Ban may mắn- cái cào, cái móc, xà ngang, phanh thắng,
Rầm cửa, vòng xoắn, nửa phân, tích tắc…

Và bạn ở đây? Vẫn còn chóng mặt
Do một cuộc trốn chạy, hút chết, tạm ngơi?
Một cái lỗ trên lưới và bạn chui lọt?
Tôi không thể bị sốc nhiều hơn.
Nghe kìa,
Tim bạn đang đập trong tôi.


It could have happened.
It had to happen.
It happened earlier. Later.
Nearer. Farther off.
It happened, but not to you.

You were saved because you were the first.
You were saved because you were the last.
Alone. With others.
On the right. On the left.
Because it was raining. Because of the shade.
Because the day was sunny.
You were in luck - there was a forest.
You were in luck - there were no trees.
You were in luck - a rake, a hook, a beam, a brake,
A jamb, a turn, a quarter-inch, an instant...

So you're here? Still dizzy from
another dodge, close shave, reprieve?
One hole in the net and you slipped through?
I couldn't be more shocked or
speechless.
Listen,
how your heart pounds inside me.

Wisława Szymborska

Bốn giờ sáng

29.11.07

Giờ giữa đêm và ngày
Giờ trở mình trằn trọc
Giờ của tuổi ba mươi

Giờ tinh tươm chờ gà gáy
Giờ đất đai lấy lại vòng tay ấm
Giờ hơi lạnh đến từ những vì sao tắt ngấm
Giờ chúng ta biến mất, chẳng để lại dấu vết gì.

Giờ trống rỗng
Rỗng tuếch. Hão huyền.
Tận đáy của tất cả các giờ khác.

Chẳng có ai bình yên bốn giờ sáng.
Nếu đàn kiến bình yên lúc bốn giờ, ta mừng cho kiến.
Và hãy cứ để năm giờ đến
Nếu chúng ta tiếp tục sống đời mình.

4 a.m.

The hour between night and day.
The hour between toss and turn.
The hour of thirty-year-olds.

The hour swept clean for rooster's crowing.
The hour when the earth takes back its warm embrace.
The hour of cool drafts from extinguished stars.
The hour of do-we-vanish-too-without-a-trace.

Empty hour.
Hollow. Vain.
Rock bottom of all the other hours.

No one feels fine at four a.m.
If ants feel fine at four a.m.,we're happy for the ants.
And let five a.m. come
if we've got to go on living

Wislawa Szymborska

Tình thực sự

Tình thực sự. Có bình thường không nhỉ,
Có nghiêm túc, có là thực tế?
Thế giới nhận được gì từ hai người đó
Những kẻ sống trong thế giới của riêng mình?

Họ bên nhau trên bục vinh quang
Mà chẳng có lý do nào cả
Họ được chọn ra từ cả triệu người
Và họ nghĩ ắt phải là như vậy
Họ nhận được phần thưởng- nhưng vì sao thế?
Chẳng vì gì.

Ánh sáng sinh ra từ chốn hư vô
Sao chỉ cho họ và không cho ai cả?
Chẳng phải bất công ư? Ừ, đúng thế.
Nó phá vỡ những nguyên tắc được dựng xây kỹ lưỡng,
Và vứt bỏ đạo đức từ tít trên cao?
Phải, cả hai câu đều đúng.

Hãy nhìn kìa lứa đôi hạnh phúc
Chẳng lẽ họ không thể giấu nó ư?
Sao họ không vờ buồn rầu u uất
Dầu chỉ để thuận hơn trong mắt bạn bè?
Hãy nhìn họ cười- thật là phỉ báng
Những lời lẽ của họ- rõ ràng như thế nghĩa là sao
Và với những nghi lễ, trò chơi nhỏ bé
Những việc nhỏ nhặt được cả hai chia sẻ-
Đích thị đó là một âm mưu
Được bàn tính đằng sau nhân loại!

Thật khó biết mọi sự sẽ tới đâu
Nếu mọi người đều làm theo họ
Tôn giáo và thi ca sẽ còn đâu nương tựa?
Biết tưởng nhớ chi? Biết lên án điều gì?
Và liệu sẽ còn có ai
muốn ràng buộc mình trong những giới hạn?

Tình thực sự. Có cần không nhỉ?
Sự lịch duyệt và óc khôn ngoan khuyên ta im lặng
Coi nó như bê bối
trong những vòng tròn cao nhất của cuộc đời
Những đứa trẻ tốt đẹp nhất vẫn được sinh ra mà không cần tới nó
Trên hành tinh này, trong suốt một triệu năm qua
Người ta vẫn sinh tồn mà không cần tới nó
Nó xảy ra là chuyện hiếm cực kỳ

Hãy để những người không bao giờ tìm thấy tình thực sự
Tiếp tục nói rằng nó không tồn tại
Và với lòng tin đó,
Họ sống dễ hơn và chết cũng dễ hơn.

True Love

True love. Is it normal
is it serious, is it practical?
What does the world get from two people
who exist in a world of their own?

Placed on the same pedestal for no good reason,
drawn randomly from millions but convinced
it had to happen this way - in reward for what?
For nothing.
The light descends from nowhere.
Why on these two and not on others?
Doesn't this outrage justice? Yes it does.
Doesn't it disrupt our painstakingly erected principles,
and cast the moral from the peak? Yes on both accounts.

Look at the happy couple.
Couldn't they at least try to hide it,
fake a little depression for their friends' sake?
Listen to them laughing - its an insult.
The language they use - deceptively clear.
And their little celebrations, rituals,
the elaborate mutual routines -
it's obviously a plot behind the human race's back!

It's hard even to guess how far things might go
if people start to follow their example.
What could religion and poetry count on?
What would be remembered? What renounced?
Who'd want to stay within bounds?

True love. Is it really necessary?
Tact and common sense tell us to pass over it in silence,
like a scandal in Life's highest circles.
Perfectly good children are born without its help.
It couldn't populate the planet in a million years,
it comes along so rarely.

Let the people who never find true love
keep saying that there's no such thing.
Their faith will make it easier for them to live and die.

Wisława Szymborska

Ba từ lạ lùng nhất

Khi tôi nói Tương lai
Âm tiết đầu tiên đã thuộc về quá khứ
Khi tôi nói Im lặng
Tôi phá hủy nó
Và khi tôi nói Không có gì
Tôi tạo ra một thứ
Không vô-thể nào có thể giữ

The Three Oddest Words

When I pronounce the word Future,
the first syllable already belongs to the past.

When I pronounce the word Silence,
I destroy it.

When I pronounce the word Nothing,
I make something no non-being can hold.

Wisława Szymborska

Tình yêu từ cái nhìn đầu tiên

27.11.07

Cả hai người đều nghĩ
Tiếng sét ái tình đã gắn họ với nhau
Niềm tin chắc cho dù đẹp đẽ
Nhưng không chắc chắn hẳn vẫn đẹp hơn

Họ nghĩ trước đó họ không thể biết nhau
Chẳng có gì từng xảy ra giữa họ
Nhưng trên đường phố, cầu thang, hành lang đó
Có thể triệu lần họ từng bước qua nhau.

Tôi muốn hỏi họ dù chỉ một câu
Nếu như họ còn nhớ đến
Có thể vào một ngày nào đó
Họ đã đứng đối diện
trong một khung cửa quay?

Có thể họ từng gặp nhau
Lúc tiếng “xin lỗi” ậm ừ giữa đám đông
Hay cộc lốc câu “nhầm điện thoại”
Nhưng tôi biết trước câu trả lời
Không, họ không thể nhớ.

Họ sẽ ngạc nhiên biết chừng nào
Nếu biết rằng từ rất lâu
Số Phận hằng trêu đùa họ
Khi Số Phận còn chưa là Định Mệnh
Nó từng đưa họ tới thật gần
Để rồi lại đẩy họ xa nhau
Ngăn bước đường họ đến
Chặn đứng một tiếng cười
Rồi nhảy sang bên

Hẳn cũng từng có những dấu hiệu
Nhưng lúc đó, họ chưa biết đọc chúng đâu
Có thể vào ba năm trước đấy
Hay mới ngày thứ Ba vừa đây
Một chiếc lá khẽ chao mình
Rời vai bên này để đậu vai bên đấy
Có thể là một của rơi được nhặt
Là trái bóng từng biến mất
Trong bụi cây của tuổi ấu thơ.

Có thể là những tay nắm cửa
Hay những chiếc chuông ngân
Một bàn tay từng chạm tới
Nơi trước đó, bàn tay kia dừng đợi
Có thể là những va li nằm kế cận
Trong khoang hành lý chờ người
Cũng có thể họ từng có chung
một giấc mơ nhạt nhòa khi bình minh tới

Mọi sự bắt đầu trên đời
Thực ra đều chỉ là tiếp nối
Và cuốn sách cuộc đời
Luôn được mở từ trang giữa


Love at first sight
They're both convinced
that a sudden passion joined them.
Such certainty is more beautiful,
but uncertainty is more beautiful still.

Since they'd never met before, they're sure
that there'd been nothing between them.
But what's the word from the streets, staircases, hallways--
perhaps they've passed by each other a million times?

I want to ask them
if they don't remember--
a moment face to face
in some revolving door?
perhaps a "sorry" muttered in a crowd?
a curt "wrong number"caught in the receiver?--
but I know the answer.
No, they don't remember.

They'd be amazed to hear
that Chance has been toying with them
now for years.

Not quite ready yet
to become their Destiny,
it pushed them close, drove them apart,
it barred their path,
stifling a laugh,
and then leaped aside.

There were signs and signals,
even if they couldn't read them yet.
Perhaps three years ago
or just last Tuesday
a certain leaf fluttered
from one shoulder to another?
Something was dropped and then picked up.
Who knows, maybe the ball that vanished
into childhood's thicket?

There were doorknobs and doorbells
where one touch had covered another
beforehand.
Suitcases checked and standing side by side.
One night. perhaps, the same dream,
grown hazy by morning.

Every beginning
is only a sequel, after all,
and the book of events
is always open halfway through.

Wisława Szymborska

Source

Một số người thích thơ

Một số người- không phải là tất cả
Thậm chí không phải là đa số
Chỉ là một thiểu số nhỏ thôi.
Nếu không kể trường học,
Nơi người ta đến đó là bắt buộc
Và không kể bản thân các nhà thơ
Thì sẽ có hai người
Cho một nghìn người đang tồn tại.

Thích-

Nhưng người ta cũng thích mỳ gà
Thích lời khen tặng và thích màu xanh
Thích khăn choàng cũ
Thích chiếm ưu thế
Thích vuốt ve chó.

Thơ-

Nhưng thơ là gì nhỉ
Đã có nhiều câu trả lời mịt mờ
Nhưng tôi không biết và tôi không biết
Tôi chỉ bám lấy nó
Như bám vào tay vịn

Wisława Szymborska

Source

Các khả năng

Thơ Wisława Szymborska

Em thích phim
Em thích mèo
Em thích hàng sồi trên phố Warta
Em thích Dickens hơn Dostoyevsky
Em thích việc em thích mọi người hơn là em yêu loài người
Em thích giữ kim chỉ trong tay, để phòng khi cần tới
Em thích màu xanh lá
Em không thích tìm một lý do để đổ lỗi cho tất cả.

Em thích các ngoại lệ
Em thích ra đi sớm
Em thích nói chuyện với các bác sĩ
Về những gì không phải bệnh tật
Em thích những hình minh họa cũ kỹ
Em thích cái việc ngớ ngẩn nhất đời
Là viết ra những bài thơ
Hơn cái việc ngớ ngẩn là không viết thơ
Và khi nói tới chuyện tình yêu
Thì em thích những lễ kỷ niệm không theo dịp
Những lễ kỷ niệm diễn ra vào tất cả các ngày.

Em thích các nhà đạo đức
Những người chẳng hứa hẹn em điều gì
Em thích lòng tốt khôn khéo hơn là lòng tốt dại khờ
Em thích toàn trái đất này chỉ mặc đồ dân sự
Em thích những quốc gia bị chinh phục hơn các quốc gia đi chinh phục
Em thích đặt chỗ trước
Em thích bất ổn kinh khủng hơn là trật tự kinh khủng
Em thích chuyện cổ Grimm hơn là trang nhất tin tức
Em thích lá không hoa hơn là hoa không có lá
Em thích những con chó không bị tỉa đuôi
Em thích những đôi mắt màu sáng
Bởi vì mắt em màu tối

Em thích những ngăn tủ
Em thích nhiều thứ mà em sẽ không nói
Thích chúng hơn nhiều thứ khác mà em cũng sẽ không nói
Em thích những số không thoải mái tự do
Hơn những số không ngay ngắn phẳng phiu
Em thích tuổi đời côn trùng hơn tuổi thọ của các vì sao
Em thích gõ vào gỗ
Em không thích hỏi còn lâu không và khi nào thế
Và em thích giữ cho mình một khả năng nào đó
Rằng sự tồn tại trên đời này ­có lý do của nó

Source